Stand van zaken – september 2026
Waarom deze FAQ? In april 2025 werd naast de fietsostrade een eerste zinkgat vastgesteld. Sindsdien zijn bijkomende verzakkingen, ondergrondse waterstromen en onzekere zones in de ondergrond onderzocht. De situatie is complex en het onderzoek loopt verder. Met deze FAQ zetten we het oorspronkelijke probleem, de gezette stappen en de meest recente stand van zaken chronologisch en transparant op een rij.
1. Wat is het probleem?
Wat is er aan de hand aan de fietsostrade?
In april 2025 werd naast de fietsostrade een eerste zinkgat vastgesteld. Het ging om een uitspoeling van ongeveer 4 tot 5 meter diep en ongeveer even breed. De holte liep door tot onder de betonplaten van het fietspad. Het zinkgat werd opgevuld en het fietspad hersteld, maar later bleek aangebrachte grond opnieuw te zijn weggespoeld. In maart 2026 werd een tweede zinkgat vastgesteld aan de voet van de spoorwegberm.
Wat weten we over de oorzaak?
Onderzoek heeft aangetoond dat er ondergrondse waterstromen aanwezig zijn en dat plaatselijk weinig compacte of sterk verstoorde zones voorkomen. Een kleurstofproef bevestigde een ondergrondse waterverbinding tussen de twee gekende zinkgaten. Hoe het volledige watersysteem werkt en wat de precieze oorzaak van de problemen is, is nog niet voldoende bekend. Zolang het onderzoek loopt, kunnen daarover geen definitieve uitspraken worden gedaan.
Waarom is de ondergrond hier zo complex?
Een deel van het gebied was vroeger een kleigroeve. Na de ontginning werd die groeve onder andere opgevuld met gips en andere materialen. Gips kan oplossen bij langdurig contact met water. Stromend water kan ook fijne bodemdeeltjes meevoeren. Daardoor kunnen ondergrondse gangen of holtes ontstaan. De opgevulde ondergrond is bovendien niet homogeen en moeilijk volledig in kaart te brengen.
2. Waarom blijft de fietsostrade afgesloten?
Waarom kan de fietsostrade nog niet open?
Voor het fietspad zijn er nog te veel onzekerheden over mogelijke holtes en instabiele zones in en rond de ondergrond. De veiligheid van fietsers kan daardoor momenteel niet voldoende worden gegarandeerd. Daarom blijft de fietsostrade afgesloten. Een heropening kan pas worden bekeken wanneer er voldoende zekerheid is over de toestand van de ondergrond en deskundigen groen licht geven.
Waarom rijden er wel treinen terwijl het fietspad dicht blijft?
De spoorlijn en het fietspad liggen vlak bij elkaar, maar niet op dezelfde soort ondergrond. Spoorlijn 52 Antwerpen-Puurs werd aangelegd vóór de kleiontginning en ligt grotendeels op de oorspronkelijke kleibodem. Het fietspad ligt wel boven een voormalige, later opgevulde kleigroeve. Toen in maart 2026 een zinkgat aan de spoorwegberm werd ontdekt, legde Infrabel het treinverkeer tijdelijk stil. Infrabel voerde onderzoek, werken en testen uit. Daarna gaven de ingenieurs van Infrabel groen licht om het treinverkeer te hervatten. De veiligheid van spoorlijn en fietspad wordt afzonderlijk beoordeeld.
- Omleiding en veiligheid op het terrein
Welke omleiding geldt voor fietsers?
Fietsers worden via een aangepaste, lokale wegomleiding gestuurd. De officiële omleiding loopt via de omgeving van het vroegere café De Wandeling, de Kruiskenslei en de Potaardestraat. Daarbovenop is er sinds 18 augustus 2026 extra hinder door renovatiewerken aan tunnel 38, de historische steenbakkerstunnel onder de spoorlijn. Daardoor gelden ook daar tijdelijke lokale aanpassingen.
Mag ik de signalisatie negeren of de werfzone betreden?
Nee. Het negeren van de signalisatie en het betreden van de werfzone rond het zinkgat is ten strengste verboden vanwege het acute instortingsgevaar.
4. Welke stappen zijn al gezet?
April 2025 – eerste zinkgat en afsluiting
Naast de fietsostrade werd een eerste zinkgat vastgesteld. Na enkele dagen bleek de uitspoeling zich uit te breiden richting de fietsostrade. Het fietspad werd uit veiligheidsoverwegingen afgesloten.
Zomer 2025 – eerste herstellingen
In opdracht van de gemeenten Niel en Boom werden herstellingen uitgevoerd aan het zinkgat naast de fietsostrade.
September–november 2025 – nieuwe verzakkingen
In september stelden de gemeenten vast dat de herstelling opnieuw meer en meer was weggespoeld. In oktober ontstond opnieuw een verzakking. In november doken verzakkingen op langs beide kanten van de herstellingswerken en werd beslist de fietsostrade opnieuw af te sluiten en grondig onderzoek uit te voeren.
Februari-april 2026 – Geofysisch onderzoek van de ondergrond
De gemeenten Niel en Boom lieten de zone rond het zinkgat geofysisch onderzoeken. Daarbij werd gezocht naar mogelijke holtes en afwijkingen in de ondergrond.
Maart 2026 - tweede zinkgat en maatregelen aan het spoor
Aan de voet van de spoorwegberm werd een tweede zinkgat vastgesteld. Op het terrein van Aquafin werd ook een afkalving aan de berm vastgesteld, veroorzaakt door water dat onder de spoorweg was doorgestroomd. Infrabel liet onderzoek en werken uitvoeren. Het treinverkeer werd tijdelijk stilgelegd en kon na onderzoek, herstellingen en testen opnieuw worden hervat.
April 2026 - coördinatieoverleg bij de provinciegouverneur
De Antwerpse provinciegouverneur bracht de mogelijke actoren rond de tafel om volgende stappen en acties op elkaar af te stemmen. De complexe geologische situatie en het grote aantal betrokken actoren maken dit een dossier dat de gemeenten niet alleen kunnen behandelen.
Juni 2026 – Hydrogeologisch onderzoek
Infrabel liet bijkomende graafwerken uitvoeren om een oude steenbakkerstunnel van de voormalige firma Peeters-Van Mechelen te lokaliseren en gecontroleerd veilig te stellen. Daarnaast schreef het lokaal bestuur van Niel, samen met het lokaal bestuur van Boom, een overheidsopdracht uit voor een hydrogeologisch onderzoek door een gespecialiseerd studiebureau.
September 2026 - gerechtelijk deskundigenonderzoek
De gemeenten Niel en Boom hebben samen een gerechtelijke procedure opgestart. De rechtbank stelde, op vraag van alle betrokkenen, een onafhankelijke gerechtsdeskundige aan. Eind augustus kwam deze deskundige een eerste keer ter plaatse. Hij onderzoekt de situatie verder en adviseert de betrokken partijen en de rechtbank technisch over de toestand van de ondergrond en de vastgestelde problemen.
Wie voert het hydrogeologisch onderzoek nu uit?
In juni 2026 schreven de gemeenten een overheidsopdracht uit om een hydrogeologisch onderzoek door een gespecialiseerd studiebureau te laten uitvoeren. De stand van zaken is intussen gewijzigd door het gerechtelijk deskundigenonderzoek. Volgens de update van september 2026 is een hydrogeologisch onderzoek een eerste belangrijke stap binnen dat deskundigenonderzoek en gebeurt het onder toezicht van de door de rechtbank aangestelde gerechtsdeskundige. Het onderzoek is specifiek afhankelijk van het natte seizoen waardoor de resultaten pas in de loop van 2027 worden verwacht.
Betekent dit dat de gemeenten zelf geen onderzoek meer doen?
De update van september 2026 vermeldt dat het hydrogeologisch onderzoek onder toezicht van de gerechtsdeskundige gebeurt. De gemeenten werken, net als alle betrokkenen, volledig mee aan dit deskundigenonderzoek.
5. Wat wordt nu onderzocht?
Wat is een hydrogeologisch onderzoek?
Dat is een gespecialiseerd onderzoek naar waterstromen boven en onder de grond. Het moet helpen om in kaart te brengen waar het water vandaan komt, hoe het zich door de ondergrond verplaatst en welke rol die waterstromen spelen bij de vastgestelde zinkgaten. Het hydrogeologisch onderzoek is daarbij specifiek afhankelijk van het natte seizoen.
Waarom wordt een groter gebied bekeken dan alleen de zinkgaten?
Om te begrijpen wat er gebeurt, volstaat het niet om alleen de twee zichtbare zinkgaten te onderzoeken. Het volledige watersysteem in de omgeving is relevant. Het onderzoeksgebied omvat onder meer de omgeving van de zinkgaten, de Tunnelweg, spoorlijn 52, bedrijventerrein Krekelenberg II en aanwezige grachten en afwateringssystemen. Ook oude waterlopen, vroegere afwateringspatronen en wijzigingen aan het landschap kunnen relevant zijn voor de manier waarop water vandaag door de bodem stroomt.
Welke onderzoekstechnieken kunnen worden gebruikt?
Afhankelijk van wat technisch nodig is, kunnen onder meer waterstanden en waterhoeveelheden worden gemeten, kan de samenstelling van het water worden onderzocht en kunnen infiltratie- of kleurstofproeven worden uitgevoerd. Bij een kleurstof- of tracerproef wordt een herkenbare, niet-schadelijke stof aan het water toegevoegd om na te gaan waar die opnieuw verschijnt. Een eerdere proef bevestigde zo een ondergrondse verbinding tussen de twee gekende zinkgaten.
6. Wat gebeurt er daarna?
Is er al een oplossing gekozen?
Nee. Er is niet vooraf één oplossing gekozen. Eerst moet voldoende duidelijk worden wat er onder de grond gebeurt. Op basis van een totaalbeeld kan vervolgens naar een duurzame oplossing worden gezocht.
Wanneer kan het fietspad opnieuw open?
Daar is op dit moment geen datum voor. Zolang er onvoldoende zekerheid is over de toestand van de ondergrond onder en rond het fietspad, blijft het afgesloten. De veiligheid van fietsers staat voorop. Pas wanneer de veiligheid kan worden gegarandeerd en deskundigen groen licht geven, kan een heropening worden bekeken.
Kunnen er al uitspraken worden gedaan over de oorzaak of verantwoordelijkheden?
Nee. Zolang het gerechtelijk deskundigenonderzoek loopt, kunnen nog geen definitieve uitspraken worden gedaan over de oorzaak van de problemen of over eventuele verantwoordelijkheden.
Waarom is er soms weinig activiteit te zien op het terrein?
Weinig zichtbare activiteit betekent niet dat het dossier stilligt. Gespecialiseerde onderzoeken, analyse van meetgegevens en de voorbereiding van mogelijke oplossingen vragen tijd.
7. Hoe houden de gemeenten inwoners op de hoogte?
De gemeenten blijven communiceren wanneer het verdere onderzoek nieuwe en voldoende onderbouwde informatie oplevert. Daarbij wordt duidelijk aangegeven wat op dat moment vaststaat, wat nog onderzocht wordt en welke gevolgen dat heeft voor de fietsostrade. Actuele updates over de situatie zijn terug te vinden via deze pagina.
