Aziatische hoornaar

#kijkinuwkot

In 2004 is er via een scheeplading uit China een bevruchte koningin van de Aziatische hoornaar in de omgeving van Bordeaux terechtgekomen. Een incident met zeer grote gevolgen, want deze wespachtige is in hoog tempo Europa aan het koloniseren. Vlaanderen is intussen helaas ook bereikt. Deze invasieve exoot is zeer schadelijk voor biodiversiteit en landbouw en staat bovenaan de lijst van de te verdelgen insecten in Europa. Vooral voor bijen vormt deze hoornaar een grote bedreiging.

In het voorjaar verlaten de koninginnen hun schuilplaats en ze maken een nieuw nest. In een eerste fase is dit klein. Dergelijke nesten maken ze altijd op een beschutte plaats; heel vaak in door mensen gemaakt locaties, zoals schuren, tuinhuisjes, afdaken, luifels, enzovoort. Ook in struiken en hagen kan een koningin een nieuw nest maken. De voorjaarsnesten bevinden zich dicht bij de grond of op maximum enkele meter hoogte. In dit stadium van het nest is verdelging door een professionele verdelger nog eenvoudig uit te voeren.

Onder het motto #kijkinuwkot is het belangrijk goed rond te kijken of u een Aziatische hoornaar of een nest terugvindt bij jou in de tuin of rond jouw huis.

 

Hoe herken je een Aziatische hoornaar?

Een Aziatische hoornaar is ongeveer 3,5 cm groot. Zij is vooral zwart van kleur; de kop heeft opvallend oranje plekken. Ook op het achterlijf heeft zij een oranje band, en de poten zijn half zwart, half geel van kleur. Dit laatste is een zekere manier om de soort te onderscheiden.

Regelmatig is er verwarring met de Europese hoornaar. Deze is groter, vooral roodbruin van kleur, maar heeft meerdere gele banden op het achterlijf. Ook de pootjes zijn volledig in de roodbruine kleur. De Europese hoornaar is nuttig, zachtaardig en moet zeker niet verdelgd worden!

 

Hoe herken je een nest van de Aziatische hoornaar?

Wanneer een koningin een nest begint te maken, zoekt ze een beschutte plaats. Eerst start ze met een raat van een drietal cellen en daarrond bouwt ze een bescherming. Deze heeft in het begin de grootte van een pingpongbal maar wordt snel groter en groter. Na enkele weken zal de bol al de grootte van een meloen hebben. Op het einde van het voorjaar of in het begin van de zomer, kan een nest de grootte hebben van een volleybal. De kleur van het nest is meestal lichtbruin.

In de zomer beginnen de werksters een tweede definitief nest te maken. Dit bevindt zich meestal in een hoge boomtop in de buurt van dit eerste nest. Deze nesten kunnen dan uitgroeien tot 1 meter groot. Door het bladerdek zijn deze nesten meestal zeer moeilijk te zien.

Er verandert dus veel per seizoen. Die handige info vind je hier nog eens terug:

Wat kan je verwachten per seizoen?



Wat moet je doen als je denkt een Aziatische hoornaar of een nest te zien?

Heb je een Aziatische hoornaar gezien? Meld dit met een foto via de knop ‘Meld een individu’ (Meld een individu - Vespa-Watch). Verschillende instanties gebruiken deze informatie om nesten op te sporen.

Heb je een nest van de Aziatische hoornaar gezien? Meld dit met een foto via de knop ‘Meld een nest’ (Meld een nest - Vespa-Watch). Zorg ervoor dat individuen duidelijk zichtbaar zijn. Laat zeker je telefoonnummer achter zodat bestrijders contact met je kunnen opnemen voor de bestrijding. Binnen onze gemeente zetten we ons in om nesten te bestrijden op openbaar domein. Burgers worden gevraagd de bestrijding op hun eigen domein aan te gaan. Hiervoor kunnen ze een subsidie krijgen.
Gebruik het stappenplan (Nestbestrijding - Vespa-Watch) om een melding te maken en raadpleeg wat er gebeurt met je melding (Nestbestrijding - Vespa-Watch).

Dus: onze gemeente bestrijdt de nesten op openbaar terrein, inwoners op privé-terrein. Wanneer je als inwoners een nest bestreden hebt, kan je hier via onderstaand formulier een subsidie voor krijgen, dit ter waarde van een verdelging door de brandweer.
Bekijk ook zeker het document onderaan deze pagina: er zijn heel wat malafide verdelgers die koten hoog doen oplopen. Hanteer steeds de officiële lijst die je terug kan vinden op wepsennest.vlaanderen

Ik vraag een subsidie aan

 

Opgelet!

Een Aziatische hoornaar is heel beschermend naar haar nest toe en kan zeer gevaarlijk en in groep uithalen. Hou dus altijd ruim afstand van het nest. Als het nest in een tuinhuis of dergelijke hangt, is het aangeraden de ruimte niet meer te betreden.

De professionele verdelgers zijn opgeleid en dragen speciale beschermkledij. Een wespenpak is onvoldoende.

We herhalen graag nog eens dat alle andere insecten zeer nuttig zijn. De Europese hoornaar is een vijand van de Aziatische soort en, laat het ons herhalen, mag dus niet verdelgd worden.

Meer weten?

Dit is een mededeling van het Vlaams Bijeninstituut (VBI) dat instaat voor de opsporing en verdelging van de Aziatische hoornaar op het Vlaamse grondgebied.


Zet je een lokval? Lees dan even verder


Correct gebruik van lokvallen tegen de Aziatische hoornaar 

Lokvallen zijn een populair middel om terug te vechten tegen de Aziatische hoornaar en burgers worden door allerlei organisaties aangespoord zich hierin te engageren. Zeker in het voorjaar en het najaar, wanneer individuele koninginnen rondtrekken om een nieuw nest te stichten, kunnen ze effectief zijn. Hier dient wel een kanttekening bij gemaakt te worden: indien men dergelijke vallen niet correct gebruikt kan men namelijk meer kwaad dan goed doen. 

Vermijd nefaste impact op inheemse soorten 

Belangrijk om te weten bij een dergelijke lokval is dat ze allerlei insecten aantrekken, waaronder inheemse wespen en hoornaars, maar ook bijen en tal van andere ecologisch gewenste beestjes. Een correcte lokval heeft dus een netje dat de geur van de lokvoeistof toelaat te verspreiden maar vermijdt dat insecten in de kleverige vloeistof terecht komen. Er zijn ook modellen waarbij de lokstof is opgenomen in sponsmateriaal met hetzelfde doel: vermijden dat insecten vast komente zitten in de lokstof. Let hier zeker op bij aankoop of indien u zelf een val ineen wil knutselen! 

Om te vermijden dat de inheemse insecten zelf ten onder gaan aan deze vallen, is het bovendien belangrijk om de val regelmatig leeg te maken. Dit kan veilig door de val af te sluiten en 2 minuten in de diepvriezer te zetten. Let op dat je dit goed opvolgt, anders riskeer je dat alle insecten sterven. Mist goede timing vallen de insecten dan in een soort comateuze slaap. Zo kunnen de ongewenste Aziatische hoornaars veilig verwijderd en vernietigd worden (verwijder bij voorkeur de kop, het zijn taaie beestjes). De andere insecten kan men dan ook voorzichtig verwijderen en buiten leggen (bij voorkeur in de zon), waar ze terug zullen ontwaken en wegvliegen. 

Het is aangeraden de val enkel in het voorjaar (maart-april) en najaar (oktober-september) te gebruiken. In de zomer is de kans klein om koninginnen te vangen en zal de val dus weinig bereiken. 

De vallen dienen dus met enige verantwoordelijkheid gebruikt te worden. Op zijn best kunnen ze nesten vermijden voor die de kans hebben gehad onze lieve bijtjes op te peuzelen en dit zonder een hele brandweer interventie te noodzaken. Bovendien geeft het leegmaken van de val de kans om inheemse insecten van dichterbij te bekijken en je kan ze zelfs ingeven op waarnemingen.be! 

Klinkt dit als wat al te veel engagement en close-contact met kriebelbeestjes? Geen zorgen, er zijn tal van andere manieren om je in te zetten voor een ecologische tuin ten voordele van de inheemse insecten. Zoals het zaaien van bloemen, het plaatsen van een insectenhotel, minder maaien, verwilderde hoekjes toelaten, waterplassen, etc. 

Onderzoek INBO

Het Vlaamse Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) doet momenteel onderzoek naar de Aziatische hoornaar. Hiervoor rekenen zij op geëngageerde burgers die mee willen helpen door vallen te plaatsen om koninginnen van de Aziatische hoornaar te vangen en deze dan te melden. Hiervoor bieden zij zelf vallen aan, voor enkele euro’s per stuk.

Alle info vind je op de link hieronder.

Vang koninginnen - Vespa-Watch