Schuilt er een rattenvanger van Hamelen in jou?
Heb je last van muizen of ratten in je tuin of huis? Wat nu? Vergif gebruiken of toch niet? Vergif gebruiken is weliswaar een gemakkelijke, maar geen diervriendelijke methode is. Het vergif zorgt voor inwendige bloedingen, waardoor het bloed opeenhoopt in verschillende organen. Het dier sterft daardoor een langzame, pijnlijke dood. Bovendien blijkt dit vergif steeds minder efficiënt. De dieren sterven er dus niet van.
Preventie eerst!
Preventie is altijd de eerste én de belangrijkste stap bij knaagdierenbestrijding. Zonder preventieve maatregelen nemen nieuwe ratten en muizen de plaats in van de dieren die je net hebt bestreden. En zo blijf je bezig.
Bovendien is preventie de diervriendelijkste en in de tijd de meest efficiënte en effectieve methode.
1.Verwijderen van voedsel
Dé belangrijkste reden waarom muizen en ratten ergens voorkomen is de aanwezigheid van voedsel. Verwijder of bescherm altijd al het beschikbare voedsel. Verzamel huishoudelijk afval in goed afgesloten vuilnisbakken of containers, niet op hopen of in zakken.
- Bewaar voedsel goed afgesloten, gebruik bij voorkeur metalen of kunststoffen dozen. Stapel verpakte zakken voedsel los van de muren en in losstaande stapels, zodat controle op knaag- en vraatschade mogelijk blijft. Vermijd langdurige voederopslag en gebruik eerst de oudste voorraad.
- Vermijd drinkplaatsen.
- Vermijd de aanwezigheid van losse etensresten.
- Gooi geen gekookt voedsel op de composthoop.
- Als je water en voedsel voor vogels in je tuin voorziet, zet dit dan op hoogte. Er bestaan ook ronde schijven die je op een paal of rond een leiding kan bevestigen, en die beletten dat een rat of muis naar boven kan klimmen.
- Krijgen je honden en katten hun eten buiten? Zorg er dan voor dat er geen eten achterblijft in de eetbakken.
- Geef je kippen en andere buitendieren voldoende maar niet te veel eten. Achtergebleven graantjes, paardenmengeling, korrels etc. zijn een festijn voor muizen en ratten.
2. Vermijd nest- en schuilplaatsen
Muizen en ratten leven graag verdoken. Beperk daarom zoveel mogelijk schuilplaatsen in en rond de woning. De dieren kunnen daarin dan ook geen nesten maken. Vooral de combinatie met vrij beschikbaar voedsel is nefast:
- Vermijd rondslingerende materialen en onnodige stockage (lege dozen, rommel, bloempotten, oude constructies).
- Verwijder afval/rommel zo snel mogelijk.
3. Maak openingen toe
In tegenstelling tot huismuizen leven bruine ratten in de meeste gevallen niet in gebouwen, maar bezoeken ze deze vanuit nabijgelegen holen om voedsel en water te vinden. Een groot deel van de overlast kan dus voorkomen worden door ervoor te zorgen dat de dieren de gebouwen niet binnen kunnen dringen. Dit kan door op volgende zaken te letten:
- Controleer de afwerking van plafonds, elektriciteitskabels, deuren, ramen, riolering, wanden en vloeren.
- Zorg dat ramen en deuren goed sluiten en niet permanent blijven openstaan.
- Zorg voor materialen die niet doorgeknaagd kunnen worden: bakstenen, beton, plaatstaal (bij voorkeur gegalvaniseerd staal). Staalwol kan gebruikt worden om kleine openingen te dichten en toch nog ventilatie toe te laten.
- Sluit ingangen (bv. ventilatieschachten) af met gaas (afstand tussen de draden <5 mm).
- Zorg dat er geen afval tegen deuren aan gestapeld staat.
- Regenpijpen en leidingen kunnen eventueel voorzien worden van knaagdierwerende schijven.
Er bestaan toestellen die ultrasone geluiden of geuren produceren die ratten en/of muizen onaangenaam vinden. Er is echter weinig bewijs dat dit effectief de dieren verjaagt. Geurstoffen moeten erkend zijn voor gebruik en ook daar is er geen hard bewijs dat deze op lange termijn effectief zijn.
Wist je trouwens dat vossen en steenmarters uitstekende rattenvangers zijn? Ook kerkuilen, bosuilen en torenvalken lusten naast muizen ook wel eens een jonge rat.
Gevaren van vergif
Wanneer men met ongedierte zit, zit het instinct er nog vaak in om meteen naar vergif te grijpen. Ervaring en onderzoek leren echter steeds opnieuw dat dit niet de meest efficiënte methode is en bovendien met enkele aanzienlijke risico’s gepaard gaat. Het gebruik van vergif is bij gevolgd aan een aantal strikte voorwaarden gebonden.
Soorten vergif
Ten eerste dient men specifiek gebruik te maken van een type rattenvergif dat legaal is voor particulieren zonder licentie. Dit middel is gemengd met een stof die aanzet tot overgeven. Dit wordt zo geproduceerd omdat ratten lichamelijk niet in staat zijn om over te geven. Andere wezens die het gif onbedoeld zouden binnenkrijgen, zoals kinderen, honden, katten en tal van wilde dieren zoals egels, vossen, etc., op die manier van de ergste gevolgen gespaard blijven. Een willekeurig gif daarentegen leidt tot tal van onacceptabele gezondheidsrisico’s voor mens en dier.
Locatie
Ten tweede is het enkel toegelaten om gif of vallen te plaatsen op jouw eigendom, hetgeen opnieuw helpt om te vermijden dat het gif door andere wezens geconsumeerd wordt. Vergif op openbaar domein plaatsen is dus absoluut uit den boze.
Onbedoelde neveneffecten
Verder dient ook vermeld te worden dat zelfs in een ideaal geval, waar enkel ratten het vergif consumeren, dit nog steeds nefast kan zijn voor de natuur. Roofdieren zoals een vos of uil kunnen immers moeilijk weerstaan aan een gemakkelijke hap wanneer ze hun prooidier ergens dood aantreffen. Maar ook zij kunnen hier gevolgen van ondervinden. Vergiftigd voedsel in de vorm van dode knaagdieren zijn een groot probleem voor roofdieren in een bebouwde omgeving, hetgeen zeker een grote uitdaging vormt in dichtbebouwd Vlaanderen.
Onnodig lijden
Ten slotte zorgt een succesvolle vergiftiging voor dagenlang lijden en is zelfs dan niet altijd dodelijk voor het knaagdier. Andere types van knaagdierenbestrijding, zoals een klem- of kooival, worden dus ten stelligste aangeraden. Merk ook opnieuw op dat preventie meer succes heeft in het oplossen van overlast dan bestrijding.
Toch geen succes met de preventieve maatregelen? De volgende stap is dan het wegvangen van de muizen of ratten. Daarvoor bestaan er verschillende, diervriendelijke opties zoals klemmen.
Meer informatie vind je in de brochure Diervriendelijk beheer van ratten en muizen in en rond je woning.
Zoek je een oplossing op maat van jouw situatie?
Doorloop dan de beslissingsboom die je hieronder terugvindt.
